Day - 17
LNG (Liquefied Natural Gas) ticaretinde, filtreler (strainers) genellikle yükleme ve boşaltma manifold bağlantılarında sağlanır.
Bu filtrelerin atlanmaması çok önemlidir ve gerektiğinde kontrol edilip temizlenmelidir.
Filtreler, kargo elleçleme ekipmanlarını yabancı cisimlerden kaynaklanabilecek hasarlardan korumak amacıyla yerleştirilir ve çoğu yalnızca tek yönlü akış için tasarlanmıştır.
Strainers are installed to protect cargo handling equipment from damage by foreign objects and many are designed for one-way flow only. (Filtreler, yabancı cisimlerin neden olabileceği hasarlara karşı kargo ekipmanlarını korur ve çoğu tek yönlü akış için tasarlanmıştır.)
Sıvılaştırılmış gaz kargoları genellikle yüksek saflığa sahip ve kontaminanlardan arındırılmış ürünlerdir.
Ancak filtreler, kargo manifoldlarının etrafında veya reliquefaction (yeniden sıvılaştırma) sisteminde yerleştirilerek, kargo sistemine kazara giren ve normal operasyon ve görsel kontrollerle temizlenmemiş yabancı parçaların ekipmana zarar vermesini önler.
LNG endüstrisinin ilk günlerinde, gemi sistemlerinde filtre kullanımı yaygın değildi. Ancak, tanklarda kazara bırakılan somun ve civatalar nedeniyle kargo pompalarında ciddi hasarlar oluştu.
Bu nedenle, manifoldlara konik filtreler (conical strainers) takıldı; alternatif olarak, bazı gaz taşıyıcılarının ana hatlarına sepet tipi filtreler (basket-type strainers) de yerleştirilmektedir.
Strainers may be fitted at several places in the cargo system to protect equipment from debris accidentally entering the system. (Filtreler, kargo sistemine kazara giren yabancı parçaların ekipmana zarar vermesini önlemek için sistemin çeşitli noktalarına yerleştirilebilir.)
LPG ve benzeri kargolar için filtre plakaları, genellikle 3–5 mm çapında deliklere sahiptir.
LNG endüstrisinde filtrasyon standartları genellikle daha yüksektir ve temizliği kanıtlanmış sistemlerde ASTM 20 mesh (nominal açıklık 0.84 mm) kullanılır.
Yeni bir terminal veya gemi hizmete girdiğinde veya bakım gördüğünde ilk iki kargo için daha ince mesh kullanılabilir.
Daha ince mesh kullanıldığında basınç kaybı (head loss) ve Joule-Thomson etkisi nedeniyle filtre yüzeyinde daha ağır hidrokarbonların donması riski dikkate alınmalıdır; bu durum tıkanmalara yol açabilir.
When using a finer mesh, head loss and potential freezing of heavier hydrocarbons on the filter surface must be considered. (Daha ince mesh kullanıldığında, basınç kaybı ve filtre yüzeyinde ağır hidrokarbonların donma olasılığı göz önünde bulundurulmalıdır.)
Filtrasyon standartlarının uygun olması çok önemlidir; çünkü LNG filtreleri (strainers) LPG kargoları için kullanıldığında, LPG kargosundaki daha yüksek nem ve yabancı parçalar nedeniyle filtreler sık sık tıkanır.
Bu durum, kargonun kendisi normal saflık standartlarına uygun olsa bile gerçekleşebilir.
Bu nedenle, LPG kargolarında, LNG taşımacılığına göre daha kaba filtreler (coarser filters) kullanılır.
It is important that the filtration standard is appropriate, as LNG strainers used for LPG cargoes may block frequently due to higher moisture and debris, even if the cargo itself meets normal purity standards. (Filtrasyon standardı uygun olmalıdır; LNG filtreleri LPG kargolarında kullanıldığında, kargo normal saflıkta olsa bile sık tıkanmalar meydana gelebilir.)
Gerekli filtrasyon derecesinden bağımsız olarak, temiz bir filtre kullanımda aşırı basınç kaybı (pressure loss) yaratmamalıdır; bu genellikle tam akışta yaklaşık 0.5 bar olarak kabul edilir.
Eğer filtre tıkanırsa, yükleme sırasında 3 bar diferansiyel basınca ve boşaltma sırasında gemi pompalarının üretebileceği maksimum basınca dayanabilmelidir.
Sistemde, filtre öncesi ve sonrası basınç göstergeleri (pressure indicators) bulunur; bu göstergeler olası tıkanmaları işaret eder ve ayrıca bakım ve temizlik için filtre montajını güvenli bir şekilde boşaltıp temizlemeye uygun yöntemler sağlanır.
The strainer should not cause excessive pressure loss when clean, and if clogged, should withstand differential pressures during loading and unloading. Upstream and downstream pressure indicators should show possible blockage, with safe means to drain and purge the strainer assembly for maintenance. (Filtre temizken aşırı basınç kaybı yaratmamalı, tıkandığında yükleme ve boşaltma sırasında diferansiyel basınca dayanmalı, ayrıca bakım ve temizlik için güvenli tahliye ve temizleme yöntemleri bulunmalıdır.)
Bazı sıvı filtreleri (liquid strainers), tek yönlü akış için tasarlanmıştır ve yanlış yönde monte edilmemelidir; aksi takdirde çökmeye neden olarak önlemeyi amaçladıkları sorunu yaratabilirler.
Some liquid strainers are designed for flow in one direction only and should not be installed the wrong way, or they may collapse and cause the problem they were intended to prevent. (Bazı sıvı filtreleri tek yönlü akış için tasarlanmıştır ve ters monte edilirse çöker, amaçladığı sorunu önleyemez.)
Buhar sistemlerinde (vapour systems), filtreler genellikle kompresörler veya benzeri makinelere pas ve toz taşınmasını önlemek için kullanılır. Bu filtreler çok ince bir ağ (fine mesh) kullanabilir ve bazen devreye alma sırasında (commissioning) daha da ince filtre kumaşları ile desteklenir.
Sistem temizliği kanıtlandıktan ve normal hizmete girdiğinde, devreye alma filtrelerinin çıkarılması önemlidir.
In vapour systems, strainers may be fitted to prevent rust or dust carry-over into compressors, sometimes supplemented by very fine mesh cloth filters for commissioning. It is important to remove these commissioning filters once the system is proven clean. (Buhar sistemlerinde filtreler pas veya toz taşınmasını önler; devreye alma filtreleri sistem temiz olduğunda çıkarılmalıdır.)
Kargo sistemine monte edilen filtreler gerekli olduğu sürece kontrol edilmeli ve temizlenmelidir.
Kargo filtrelerini ve/veya filtre elemanlarını atlamak (bypass) genellikle önerilmez.
Strainers in the cargo system should be checked and cleaned as necessary; it is prudent not to bypass cargo strainers and/or filters. (Kargo filtreleri gerektiğinde kontrol edilmeli ve temizlenmeli, filtrelerin atlanması önerilmez.)
Bağlantılı ESD (Emergency Shutdown) sistemi temel olarak, sıvılaştırılmış gazı alan tarafın — yükleme limanındaki gemi ve boşaltma limanındaki kıyı tesisi — transfer sürecini kontrollü ve güvenli bir şekilde durdurabilmesini sağlar ve böylece kendi konumlarındaki olayların kontrolünü elinde tutar.
The primary concept behind a linked ESD system is that the party receiving liquefied gas can shut down the transfer process in a safe and controlled manner. (Bağlantılı ESD sistemi, sıvılaştırılmış gaz alan tarafın transferi güvenli şekilde durdurabilmesini sağlar.)
Geminin çeşitli noktalarına (köprü önü, gangway, kompresör odası, kargo kontrol odası, acil durum kontrol istasyonu) ESD butonları veya pnömatik valfler yerleştirilir. Bu kontroller çalıştırıldığında, uzaktan kumandalı valfler kapanır ve kargo pompaları ile kompresörler durdurulur.
Ayrıca, elektrik kontrolü veya valf aktüatör gücü kaybolursa sistem otomatik olarak kapanacak şekilde tasarlanmıştır.
Yangın durumunda veya tank kubbe/mani-fold bölgelerinde (füzyon tıpası bulunan yerler) sistem otomatik olarak devreye girer. Bazı tasarımlarda, tek bir tankın aşırı dolum alarmı ESD’yi tetikleyebilir. Valfler pnömatik veya hidrolik olabilir ve her iki durumda da güvenli konumda (otomatik kapanacak şekilde) tasarlanmıştır.
ESD pushbuttons or pneumatic valves are provided at multiple locations and automatically actuate under fire or power loss conditions, bringing the cargo system to a safe state. (ESD butonları ve valfler acil durumlarda sistemi güvenli hale getirir.)
Kargo ESD’nin temel işlevleri, acil durumlarda sıvı ve buhar akışını durdurmak ve kargo sistemini güvenli ve statik bir duruma getirmektir.
IGC Code, manuel trippointler ve otomatik yangın sensörleri aracılığıyla ESD valflerinin kapatılmasını ve kargo pompalarının ve kompresörlerin durdurulmasını gerektirir. Ancak, bu düzenlemeler özellikle taşma ve denizde rutin operasyonlar sırasında yeterli koruma sağlamayabilir (ör. reliquefaction veya tank spreyleme işlemleri). Bu nedenle operasyonel sınırlamalar göz önünde bulundurulmalıdır.
The functions of the cargo ESD are to stop liquid and vapour flow during emergencies and to bring the system to a safe condition, as defined by IGC Code requirements. (Kargo ESD, acil durumlarda sıvı ve buhar akışını durdurur ve sistemi güvenli hale getirir.)
IGC Code’un kapsamı, esas olarak geminin manifoldu ile sınırlıdır ve terminal ekipmanlarının tasarımı üzerinde bir zorunluluğu yoktur. Bağlantılı ESD sistemleri, gemide tetiklenen bir ESD durdurma sinyalinin kıyıya iletilmesini ve tersini sağlar. Kod, kargo transfer prosedürlerinin kararlaştırılmasını ve yükleme oranlarının valf kapanışı sırasında aşırı basınçları sınırlayacak şekilde ayarlanmasını gerektirir, ancak gemi acil durdurmasının kıyı üzerindeki etkisi dikkate alınmaz.
The scope of the IGC Code effectively ends at the ship's manifold and has no mandate over the terminal's equipment. Linked systems send ESD signals between ship and shore. (IGC Kodu kapsamı manifold ile sınırlıdır ve bağlantılı ESD sistemleri gemi ile kıyı arasında sinyal iletir.)
IGC Code’un temel gerekliliği, ESD durdurmasının manuel tetiklemeler veya termal cihazlar ile başlatılmasıdır. Ancak operasyonel gereklilikler doğrultusunda bu tetikleyiciler, ilave durdurma fonksiyonlarıyla desteklenebilir. Ayrıca, bazı durumlarda sıvı ve buhar akışını tamamen durdurmak için ek önlemler gerekebilir. Bu tripler genellikle kargo pompalarını ve kompresörleri durdurmayı içerir ve birçok gemide farklı trip fonksiyonları birleştirilmiştir (ör. düşük tank basıncı tetiklemesi ESD sistemi üzerinden aktif hale gelir).
The core requirement of the IGC Code is that an ESD shutdown is initiated by manual trips or thermal devices, with supplementary trips added as needed. (IGC Kodu temel olarak ESD durdurmayı manuel veya termal cihazlarla başlatır; gerektiğinde ek tripler uygulanabilir.)
Bu yayında ESD1, kargo transferinin yükleme veya boşaltma sırasında acil durdurulmasını ifade etmek için kullanılacaktır. Kargo transferini durdurmak için pompalar, kompresörler veya üfleyiciler devre dışı bırakılmalı ve gemi ile kıyı arasındaki valfler kapatılmalıdır. Çoğu terminalde kargo transfer ESD süreci iki aşamaya ayrılır:
- ESD1: Transfer pompalarını durdurarak, kapatma valflerini ve ilgili ekipmanı gemi ve kıyı sistemlerinde kapatarak kargo transferini hızlı ve kontrollü şekilde durdurur.
During transfer, stopping the flow requires pumps, compressors, or blowers to trip and valves to close, ensuring isolation between ship and shore. (Transfer sırasında akışı durdurmak için pompalar ve valfler devre dışı bırakılır ve gemi ile kıyı izole edilir.)